|
Anatomik yapısı, iklim, toprağın
durumu,ormanın sıklığı, güneşlenme,
ahşabın kusurları
(budaklar, gelişme kusurları,yarıklar,
öz kayması,çift öz) ahşap
hastalıkları(bakteriler, mantarlar,
böcekler, kurtlar) gibi etkenler ahşabın
teknik özelliklerini etkilemektedir.
AHŞABIN
FİZİKSEL ÖZELLİKLER:
1-Nem
2-Birim
Hacim Ağırlık
3-Sıcaklık Genleşmesi
4-Isı
iletkenliği
5-Elektrik iletkenliği
6-Dayanıklılık
1-Nem:
Ağaç hücreleri arasında bol miktarda
bulunan su üç ayrı şekilde bulunur.
a)Yapısal(Bünye )su: Kimyasal yapısında
olan sudur. kurutma işlemleri ile
değişmez.
b) Emme
suyu (Absorbsiyon su): Selüloz suya
karşı çok istekli(Hidrofil) bir madde
olup,çok iyi su emerek ahşabın şişmesine
sebep olur. Emme suyu oranı %28-30 dur.
c)
serbest su (Kapiler su): Hücre
aralarında ve içlerinde bulunan sudur.
Yaş odun ve tahtalardaki ıslaklık hissi
bu suyun fazlalığıdır. Sonuç olarak
ahşabın nemi denildiğinde Emme suyu ve
Serbest su akla gelir. Ahşaptaki nem
miktarı:
ile
bulunur. (A- Rutubetli ağırlık, A0-
kurutulmuş ağırlık)
Ahşabın
fiziksel özellikleri nem oranı ile
etkilenir.Akşap kururken hacım kaybına
uğrar ve büzülür. Sertlik ve dayanımı
artar ancak enerji tutma kapasitesi
azalır. Ahşabın özellikleri %12-15 nem
durumunda belirlenmelidir.
Örneğin
su ile temas eden bir ahşap % 200 yeni
kesilmiş iğne yapraklı bir ağaç %
130-60, piyasada kuru edilen bir ahşap %
25-15 , suni kurutma yoluyla kurutulmuş
bir ahşap % 12 rutubetli durumdadır.
Ahşabın bulunduğu ortamın rutubetini
alması nedeniyle , tam kuru % 0 halde
bulunması mümkün değildir . Belli bir
değerden sonra sabit kalan su
miktarı en fazla % 30‘dur. Bu nedenle
ahşabın bünyesine giren su ile selüloz
dokusu ve bağları şişmeye , eksilmeyle
de büzülmeye uğrar ve bu nedenle de
birtakım çatlaklar meydana gelir. Bu
deformasyonlar genellikle ahşabın en
fazla teğet yönünde, geniş yapraklılarda
iğne yapraklı türlere göre daha fazla
olmaktadır. Ayrıca rutubet artışı
ahşabın mekanik mukavemetini de
düşürücü rol oynar.
2- Birim Hacim Ağırlık: Ahşabın
BHA’lığı ve nem birbirine bağlıdır.%15
neme karşılık gelen birim hacım ağırlığı
ağaç türüne göre 0,1t/m3
ile1,5 t/m3 arasında değişir.
BHA
yüksek olan ahşapların mekanik
özellikleri de yüksektir.Ancak bunların
işlenmesi ve çalışılması zordur.Mantar,
böcek gibi hayvanlara karşı
dayanıklıdır.
BHA
düşük olan ahşapların mekanik
dayanımları düşüktür. İşçilikleri
kolaydır.
3-Sıcaklık Genleşmesi:
Sıcaklıkla hacmi genişleyen ahşap,
soğumayla hacmi azalır.
4-Isı iletkenliği: Ahşap
hücreli yapısı ve yapının esasını
oluşturan maddenin selüloz olması
nedeniyle, ısı bakımından kötü bir
iletkendir. Bölme, kaplama malzemesidir.
5- Elektrik İletkenliği: Nem
derecesi artımına bağlı olarak
iletkenlik hızla artar. Kuru ahşap alçak
gerilimde izolasyon malzemesi olarak
kullanılır.
6- Dayanıklılık: Ahşabın
dayanıklılığı koruyucu işlemlere bağlı
olmaksızın dış etkenlere dayanmasıdır.
Yapılarında ki doğal antiseptik maddeler
nedeniyle kestane, meşe, çam, gürgen
dayanıklıdırlar. Dişbudak, kayın, çınar,
kavak söğüt, ıhlamur az dayanıklıdır.
Sertlik:Yoğunluk
artıkça sertlik artar.Lifler dik
doğrultuda sertlik fazladır.İlkbahar
odunu,yaz odunundan;dış odun iç odundan
daha yumuşaktır.Rutubet azaldıkça
sertlik artar yine de rutubet yumuşak
ağaçlarda sertliği çoğaltır,sert
ağaçlarda azaltır.
Rengi,parlaklığı:Ağaçların
renkleri iç odun ve dış odunda
değişir.Ayrıca bazı ağaçlar kuruduktan
sonra da renk değiştirirler.Renk ağaçtan
ağaca hatta ağaç içinde bile değişiklik
gösterebilir. Parlaklık ahşap yüzeyin
ışığı yansıtmasına bağlıdır.İç odun dış
odundan;öz kesit diğer kesitlerden daha
parlaktır.
Kokusu:Koku
salgı maddelerinin miktarı ile cinsine
bağlıdır ve zamanla azalabilir.Mantarlar
da kokuya neden olur. |